Alex Hijmans

Splancanna ó shaol eile

Leabhar álainn amach is amach‘ – Áine Ní Ghlinn, Thall ‘s abhusRTÉ Raidió na Gaeltachta

Cuidíonn an loime stíle go mór le bunús eagarthóireachta an leabhair, is é sin, go ligtear don fhís feidhmiú mar fháisnéis mhacánta. Ní troscán trom tráchtaireachta é an téacs le tuisle a bhaint as tnúthán an léitheora ach machnamh meáite atá préamhaithe sa traidisiún tuarascálach.’ – Dónall Ó Braonáin, Comhar

Splanc-Hi

Blurba

Céad grianghraf. Céad aiste ghearr. Cur síos i bhfís agus i bhfocail ar thír aduain, anaithnid… atá i lár an aonaigh.

Tá aird an tsaoil mhóir ar an mBrasaíl agus beidh go ceann roinnt mhaith blianta: 2014 – Corn an Domhain sa Sacar i dtír na Brasaíle, 2016 – Na Cluichí Oilimpeacha i gcathair Rio de Janeiro. Go heacnamaíoch agus go polaitiúil, tá ról níos tábhachtaí ná riamh ag fathach Mheiriceá Theas ar an stáitse idirnáisiúnta.

Seo cuireadh duit aithne a chur ar an mBrasaíl – aithne cheart, aithne a sheachnaíonn an cliché. Sa leabhar seo, tugann Alex Hijmans, atá ina chomhfhreagraí idirnáisiúnta sa tír ó 2007, léaspairtí ar an mBrasaíl nach bhfeictear sna cártaí poist.

Mír shamplach: Iontas

48

An Bhrasaíl nach bhfeicimid sna cártaí poist a thaispeáint – sin é an sprioc a chuir mé romham sa leabhar seo. Chuir mé laincis orm féin freisin: theastaigh uaim go spreagfadh na grianghraif na haistí, seachas a mhalairt de shlí. Ní pictiúir a tógadh mar léaráidí d’aistí a bhí scríofa cheana féin atá sna grianghraif sa leabhar seo ach fís-splancanna a rinne smaointe úrnua a spreagadh i bhfoirm téacs.

Ar lámh amháin, thug an téama leathan – ní cártaí poist iad seo – go leor saoirse dom. Ar an lámh eile, chruthaigh sé deacracht ollmhór dom. Dá mbeadh saintéama agam – ‘bundúchasaigh iarthuaisceart stát Acre’ mar shampla, nó ‘ealaín uirbeach i gcathair São Paulo’ – bheadh tuairim agam, ar a laghad, faoi na radharcanna a theastódh uaim agus faoin áit a n-aimseoinn iad. D’fhág scaoilteacht mo théama gur chaith mé uaireanta fada an chloig ag siúl sráideanna agus bhóithríní na Brasaíle, ar choincréit agus ar dheannach, ag súil go dtiocfainn ar radharc éigin a d’inseodh scéal maith.

Tógadh na grianghraif sa leabhar seo thar thréimhse sé bliana, idir deireadh 2006 agus deireadh 2012. Cinn a thóg mé agus mé i mbun mo chuid dualgas mar chomhfhreagraí idirnáisiúnta agus tuilleadh ó mo bhailiúchán pearsanta féin atá i gcuid acu, ach tógadh a bhformhór le linn sciuirdeanna a rinne mé go speisialta don saothar seo.

Ar an gcéad lá den chéad turas a thóg mé an grianghraf thall – agus ba é an ceann ba mhó é a thug trioblóid dom sa dara cuid den phróiseas: an scríbhneoireacht. Seo ceann de na híomhánna is fearr liom sa leabhar ar fad, ach ba bheag nár fhág mé ar leataobh go hiomlán é: ní raibh mé in ann scéal a bhaint as. Céard a scríobhfainn? Go bhfuil go leor gluaisrothar ar bhóithre Rio Branco, príomhchathair Acre?

Is doiligh friotal a chur ar ar theastaigh uaim a léiriú san íomhá seo – an t-iontas a spreagann áit aduain i nduine – ach is dóigh liom go n-insíonn an grianghraf an scéal seo go seoigh. 

Ceannaigh

Tá fáil ar Splancanna ó shaol eile i siopaí leabhar a bhfuil rannóg Ghaeilge acu agus tríd an idirlíon ó Chois Life agus ó dhíoltóirí idirlín eile. Tá Splancanna ó shaol eile ar fáil mar ríomhleabhar freisin, ó Amazon agus díoltóirí éagsúla eile.

Sonraí

Foilsithe ag Cois Life, Baile Átha Cliath, 2013 / ISBN: 9781907494376 / Clúdach bog / 199 leathanach / Praghas: €14

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.